شعر

سلام و روز و شب همه خوش.

ارزوی سلامتی برای همه دوستان عزیزم دارم و بابت این تاخیر طولانی معذرت.

و این هم یک شعر دیگر:

صاعقه می زند

غروب از بلوغ تو

                بارور

من از زنی متولد می شوم  / که تمام دنیا را

                                   سرگردان   / دویده است

                  پا به پای شترانی   /

                                 همچنان از بلوغ تو

                                                  بارور

تمام اندام های ناقصم

کوتاهی شان را به ارث برده اند

درد مزمنی است

ژنی که نیمه پنهان مادرم را به من بخشید

                                     همیشه بیماربود

     مثل پیری مغزی /  که دچار آلزهایمر است

     یا سلول های باریک پیچاپیچی

               که کوتاهترین مسیر نفس را می بندند

 

سرفه می کند

 تمام دختران سرزمینم  / انگار

       قی های خونی شان را به سمت تو پرتاب می کنند

سردش می شود  / زن

              که زیر صاعقه  / گیسوانش را می سوزاند

                 و خاطرات طوفان زده اش  /

                        ققنوس را / ورق ورق ...

به یادش می آید

 درست در لحظه سوختن رگ های ظریف پیشانی اش

                                     صاعقه مرا از بطن کاملی

                                                            کنده است

 

حالا  / کم کم / بوی مرداب هم

    به پوست نازک چربم ضمیمه می شود

همه ی زمین/  نفسم کشیده اند  /  نفسم را   / کشیده اند

   تمام نقشه های جهان   /  از تجارتم سیراب ...

 

من از هوش می روم

   سالی  / قرنی  / دنیایی

خیلی زود   / عمیق ترین کمای مغزی

                         در من اتفاق می افتد

 میان هذیان های کیف آور مدور م

                                زنی تمام قد

                                     ایستاده است

          بلند تر از همه هندوکوشهای پیر

 

صاعقه می زند

نامم را  / که فراموش کرده ام ،

                             ناگهان  

                             لب خوانی می کنم

انگار  /  تمام وقت

    کسی را

       در لب های ترک خورده ام

                                 پرورانیده ام

                 نامی  / نامه ای / جهانی

                        که نه شکل قیامت ققنوس است

                            نه رنگ اندازه های قامت تو

مادرم همیشه خمیده بود

  همیشه

    که باد در گیسوان خاکستری اش می پیچید  /

                                                حامله بود

                    و مثل مورچه های هزار ساله وچند

                          مدام  /  چیزی را زخیره می کرد

                                                برای روز مبادا

                                         شاید هوایی  /

                                          در حجره های تبدار ریه هایش

 

هیچوقت از هوس های ساده قلبش

                             چیزی نفهمیدم

    گستای همیشگی اش/

               بوی ملایم غروب و

                      فال یلدای حافظ بود

   دلش می خواست  

            در طولانی ترین شب سال

                      خودش را از یاد ببرد

        آنقدر  /

          که گیسوانش درد بگیرد

      لبهایش   /  ترک ترک ...

  دویده دویده

 همه زاویه راپر کند

دستها /دامن  / دانه های سرخ انار را

                 از نزدیکترین پنجره کما

                                         پرتاب کند

                                         *****

 

چقدر دلش بهانه می خواهد !

چقدر

   آب و کاهگل و انگور !

 

سرطان1387

شعر

سلام و آرزوی زیباترین روزها برای همه دوستان عزیز و گرانقدر.

تصمیم داشتم یادداشت هایی به صورت مسلسل در ارتباط با سینما و فیلمسازی آماده کنم و در این صفحه بگذارم.اما دوستانی که اطلاع دارند می دانند که این روزها بسیار مصروف هستم و متاسفانه فرصتش پیش نیامد.اما در آینده ای نزدیک این مطالب را (که خواسته بعضی از دوستانی است که از نزدیک می بینمشان و تقاضای دسترسی به انرا دارند)آماده خواهم کرد.

این روزها اگر خدا بخواهد دارم فیلم بلندی را اماده ساخت می کنم. انجام و پیشبرد کارهای مرحله پیش تولید (آن هم در افغانستان)بسیار مشکل است.اما در عین حال با تمام خستگی هایش لذت بخش هم هست.

پاییز / پیاده ات می کند

     از ذهن نارنجی درخت

       در من   /

          که باید تا کاج های کامل

                          پیاده طی کنم

 

گریز؟ / نا گزیر؟

            نمی دانم

       چیزی   / ناخن هایم را

                           خشمناک

                            به چهره خشک خزان کشیده است

     چیزی در من  /

          که چنگ میزند

که بیقرار وبی مهار

              چنگ میزند

 

تنها روایت برگ و باد و دلتنگی

                               نیست

  و نه حتی  / شاخه ها 

               که دچار بهانه های فصلی اند

چیزی / انگار  / در من

  به اعتبار جاری جنگل   /  چنگ می زند

   به فصل ها  /  که دچار دلهرهاند

      و رنگ ها   / که دایما به اصول هم تجاوز می کنند

و من

 از ادامه خودم در توت های وحشی مسموم بیزارم

     از دنباله ام   / که شاید

                 در خاک های عقیم قرن

                                  مدفون است

 

درقهوه ای عقیم قرن

        که ناخنها یم را عاصی می کند

اسد 1387

 

شعر

سلام و وقت بخیر خدمت همه دوستان عزیز.امید که سلامت و با نشاط باشید.

با تشکر از همه عزیزانی که ارتباظشان را با این وبلاگ حفظ کرده اند و نظراتشان مایه دلگرمی است.

اینهم یک شعر از  سال جدید:

اينجا  / در سرازيري مثبت باد ها

    فصلي ضميمه است

     به گيسوان درگير قهوه اي ام

شن باد هاي مسافر

و شانه هاي لخت تني كه اتفاق مي افتد،

            كه نيفتي

نه / مي افتد   / كه اتفاق...

كه همه حادثات يكه چين

    در پيراهن هاي خوشرنگ تو رخ دهند

 

مي افتم اتفاق

    كه نيفتي

   مثل تنفس ساعت هاي شوخ شني

    در فسيل هاي مخفي تو

     مي دود

     جرياني منتشر

     در ريتم پايدار هوايي

     كه مي وزد از من

    از من

كه به چهار فصل اندام هاي تو                    

  به چهار جانب پوسيدگي گيسوانت

  در گورستان هاي دور هر كجا

                   تاري تنيده است

انگار ارتباطم را

  با تمام مغز تو محكم مي كنند

  با تمام قلبت  / كه مي خواهد

  همچون ساعت هاي شوخ شني 

    همه فصل ها را به ياد بياورد

       حمل 1388

از پنجره اتاقم

 

با سلام زياد حضور همه دوستان عزيزي كه آشنايي شان از طريق اين وبلاگ ،برايم غنيمتي است.بعضي وقت ها دوستاني كه حتي در نزديكي آدم هستند انقدر افكار و دنياهاي متفاوتي با تو دارند كه با وجود دوست داشتنشان ،مي خواهي لحظاتي از آنان دور باشي.امااز آشنايي با وبلاگهاي دوستان عزيز،حس همفكري و تفاهم بيشتري به من دست مي دهد. كه حتي با وجود نديدنشان و حتي ندانستن اينكه هر كدام در كجاي اين دنياي بزرگ و پراكنده زندگي مي كنند،مي توانم افكارم را برايشان بگويم،افكار و سروده هاي گرانقدرشان را بخوانم و با دنيايشان نزديكتر باشم.بعضي وقت ها فكر مي كنم كه اينترنت معجزه اي است و بعضي وقت ها هم به اين فكر مي كنم كه ما سرگرم كشف اين دنياي نو انترنتي و كاربرد هاي مختلف آن هستيم و آنطرفتر از ما،كساني كه اين اختراع را به ما بخشيده اند،مشغول كدام كشف تازه و ناب هستند .....

اين فكر از دنيايي كه بيرون پنجره اتاق كارم وجود دارد و هر روز از دل همان دنيا به اينجا مي آيم و مشغول انجام كارهايم و افكارم مي شوم،به سراغم مي آيد.

اتاق من در موسسه اي كه كار مي كنم،در طبقه دوم ساختماني است كه در يكي از خيابانهاي اصلي و پر رفت و آمد شهر قرار دارد.با پنجره هاي بزرگي رو به خيابان و آدم هايي كه هر روز از آن مي گذرند. در حين كارم عادت كرده ام بارها ناخودآگاه به خيابان نگاه كنم و باز هم به آدمهايي كه  هر روز از ان مي كذرند.

بعصي وقت ها با ديدن عده اي از جواناني كه بيخيال از زير پنجره مي گذرند،با خودم مي گويم: خوشا به حالشان،كاش من هم كمي از اين وقت هاي آزاد داشتم تا به برنامه هاي عقب افتاده ام برسم.

اما لحظاتي نمي گذرد كه خوشحال مي شوم از اينكه به جاي آنها نيستم،برنامه هاي حتي عقب افتاده دارم،وقت هاي فراوان آزاد ندارم و...

آنان هرروزبيخيال از زير پنجره مي گذرند،در دكه ي مردي كه زير پنجره اتاقم همه روزه بولاني هاي دست پختش را به اكثريت رهگذران مي چشاند،با لذت تمام،هر روز و روزي چند بار بولاني و سمبوسه مي خورند،دست هايشان را با حوله از كه از تيرك هاي دكه آويزان است (و همه دستشان را با آن پاك مي كنند!)پاك مي كنند ؛و بعضي وقت ها سبيل هاي روغني شان را هم.و زير پنجره ،لحظاتي مي ايستند،لطيفه مي گويند،قاه قاه مي خندند،و به زنان و دختراني كه از كنارشان مي كذرند،متلكي مي گويند و به راه خود مي روند.

مرد بولاني فروش هيچوقت بيكار نيست.جالب است .نيست؟ اينكه هيچكس برنامه غذايي منظمي ندارد آيا از عادت هايي ناشي نمي شود كه ما در خانه يا جامعه ياد گرفته ونا خود آگاه تمرين و تكرار كرده ايم؟و همينطور رفتار هاي ديگري كه درخود و اطرافيانمان مي بينيم و بعضي از انها گفته شد و گفته مي شود؟

وقتي در ايران زندگي مي كرديم،هر صبح وقت رفتن به مدرسه،دانشگاه و يا محيط كارم متوجه شور و شتاب مردم براي زندگي بودم.همه مي كوشيدند كه به اتوبوسها يا متروها و تاكسي هاي جلوتر برسند .اما اينجا كه صبح از خانه بيرون مي آيم،و يا هروقت ديگري كه خيابان را مي بينم،كسي عجله اي براي رفتن ندارد.آنقدر آهسته آدم ها از كنارت رد مي شوند كه گمان مي كني همه كارهايشان را سر وقت انجام داده اند و يگر هيچ برنامه ي عقب افتاده اي ندارند.و ايكاش كه اينطور مي بود.

با خودم فكر مي كنم چرا؟ چرا واقعا مردم ما برنامه هاي حساب شده اي براي زندگي و اينده خود و جامعه شان ندارند؟ واقعا چند درصد از جوانان وطن مان از وقت و انرژي شان به درستي استفاده مي كنند؟ درست است كه عده اي از جواناني كه مي شناسيم فعال هستند، اما واقعا اعتماد به نفس ، تخصص، روحيه تحقيق، و حس تعهد و مسئوليت در چند درصشان رشد يافته است؟

نمي خواهم دنبال علت ها بگردم(كه همه كم و بيش مي دانيم)و چه بسا از آن براي توجيه بسياري از غفلت ها استفاده نموده و مي نماييم.اما جنگ و مشكلات اقتصادي و ... اگرچه شرايط كار را براي ما سخت مي كند اما مي تواند انگيزه هاي مثبتي را هم به وجود بياورد.چرا به تقويت اين انگيزه ها اقدام نمي كنيم؟

تا وقتي نشسته ايم كه ديگران براي ماكاري كنند،هيچوقت بي نياز نخواهيم شد. همه كمك هاي خارجي بنا به دلايلي كه سود ان بيشتر به جيب خودشان مي رود به كشورمان سرازير مي شوند.اما واقعا نمي توانيم از اين كمك ها استفاده درستي بنمائيم تا در كنار سود سرشار انان ما نيز بي نصيب نمانيم؟

از اثرات جانبي حضور كمك ها و نيروهاي خارجي،پروژه هاي مختلف در عرصه هاي گوناگون است.اما اين پروژه ها از سوي اينجو ها و نهاد هاي مختلف به درستي اجرا نمي گردد.فند گرفتن و به جيب زدن اين سرمايه ها يكي از راه هاي درامد اين انجو هاست.پولهاي خيراتي كه به اسم افراد نيازمند گرفته مي شود به جاي صرف شدن در آباداني مملكت و رشد مردم،فقط عده اي را پولدارتر مي كند.در صورتيكه اگر اين برنامه ها به درستي پياده شود قدم هاي مهمي براي آباداني كشور برداشته خواهد شد.و فقط عده ي كمي چنين برنامه هايي دارند.

يكي از اين پروژه ها كه از نزديك باآن آشنا هستم و بسيار برايم جالب بود،حفاظت از منابع طبيعي و كمك به مردم در اجرا و يادگرفتن راههاي موثر حفاظت و بهره براداري از آب و خاك و حفظ مراتع و جنگل هاست.در كنار آن مردم با شيوه هاي جديد كشاورزي،فعاليت هاي بازاريابي براي محصولات،تشكيل اتحاديه هاي مختلف در قريه جات براي خودكفايي،آشنا شده و در جهت بهبود وضعيت خود و جامعه تلاش خواهند كرد. ببينيد كه با اموزش صحيح مردم و كمك هاي لازم به انان ،چه پيشرفتي در عرصه زراعت و جنگلداري و مالداري حاصل مي شود.

اين پروژه اگرچه به بعضي كمك هاي مالي ضرورت دارد ،اما واقعا بدون اين كمك ها و با همكاري خود مردم قريه جات هم مي شود آنرا پيش برد.كافي است تا مردم با فوايد كار صحيح آشنا شوند تا با كار حتي كمتر،محصول بالاتري برداشت نمايند.و اين وظيفه و مسئوليت همه ماست.ما هرساله چقدر اينجينير فارغ از زراعت داريم كه دنبال كار در موسسات خارجي سركردانند.بسياري نيز در رشته هايي غير از حرفه خود شاغل مي شوند.آيا از بين آنان ،اگر 10 نفر بتوانند داوطلبانه براي آموزش مردم به قريه جات دور و نزديك خود اقداماتي صورت دهند،شاهد يك موفقيت بزرگ در اين عرصه نخواهيم بود؟ لازم نيست كه از كارهاي ديگر خود صرفه نظر كنند و خود را وقف مردم نمايند.فقط هر دو هفته يكبار هم كفايت مي كند تا با يك برنامه درست و دقيق بهترين خدمات را انجام دهند.

چرا هميشه منتظريم تا يك موسسه با پول هنگفتي كه مي گيرد(و مقدار بسيار كمي از ان را صرف مي كند)چنين زمينه اي را فراهم نمايد؟واقعا ماهي چند ساعت وقت در زندگي ما پيدا نمي شود كه با يك برنامه درست در اين راه و راههايي نظير آن صرف گردد؟

اين فقط يك مثال بود.در همه عرصه ها اين نياز احساس مي شود و واقعا راه حلهاي آسان و ارزاني هم پيدا مي شود.اما مسئله اينست كه ما عادت به فكر كردن ،برنامه ريزي،مديريت زمان،و كار داوطلبانه نداريم.در صورتيكه با كمي دقت مي توانيم دريابيم كه فايده ان به همه مردم ما خواهد رسيد.

يا يكي ديگر از اثرات كار موسسه هاي خارجي و كمك هاي مربوطه،برگزاري وركشاپ ها و ترينينگ هاي مختلف است.اما براستي همه ما كه اكثرا در ان شركت مي كنيم،چقدر از آموخته هايمان را با ديگران شريك مي سازيم؟و اصلا خودمان عادت داريم كه صرف براي يادگرفتن به آنجا برويم؟! بسياري از آدم ها را مي شناسم كه عادت كرده اند براي صرف نان چاشت و گرفتن حق ترانسپورت در اين وركشاپ ها شركت كنند و يا براي اينكه ساعاتي از ساعات كاري دفترشان  فرار نمايند!

اگر همه ما در اين جلسات،با ذهني خلاق و فعال حضوريافته،عادت به تحليل و پژوهش را در خود بيدار نمائيم و تلاش كنيم تا با مطالعات ديگر آنرا تكميل نموده و به كار گيريم و سپس آنرا به ديگران ياد بدهيم ،واقعا در كوتاه مدت شاهد تحولات مثبتي در اطرافمان نخواهيم بود؟اگر هركس تنها هفته اي يك ساعت آموخته هايش را در محيط كار،تحصيل،خانه،اتوبوس،نشست هاي دوستانه،مهماني ها و... به ديگران بياموزد،آيا كم كم اين روحيه يادگيري و عادت به مطالعه و تحقيق و تحليل در اطرافيانمان ايجاد نخواهد شد؟

مي بينيد كه خيلي سخت نيست.مي توانيم هفته اي دوبار از بولاني خوردنمان كم كنيم! يا هفته اي فقط يك ساعت از خوابمان،ماهي يك نصف روزاز برنامه عادي زندگيمان و ...

هركس مي تواند از نزديكترين محيطي كه در ان زندگي مي كند شروع كند.اگر هر روز (نه اصلا حتي دريك هفته)بتوانيم يك گوشه از فكر و دنياي يكي از اطرافيانمان را عوض كنيم،آيا باز هم هميشه خواهيم گفت،مشكلات اقتصادي ما زياد است،جنگ اثرات وحشتناك و غير قابل تغييري بر جامعه ما گذارده است و ....

نه.خيلي از اين دلايل حتي واقعي فقط يك بهانه است.بدون تعارف بايد بگويم كه ما مردم تنبلي هستيم.و اين تنبلي بيشتر از جهت فكري است.عادت نكرده ايم كه عميقتر به مسايل اطرافمان (و خودمان)نگاه كنيم.و از طرفي،تمام اثرات تلخ دوره هاي پيشين اعتماد به نفسمان را ضعيف كرده است.خيلي از جوانان را مي شناسيم كه حتي صاحب فكر هم هستند و توانسته اند از مرحله تنبلي مغز بگذرند اما جرات ريسك ندارند.اطمينان به خود ندارند.از احتمالات و بايد ها و شايد ها مي هراسند.اما واقعا تا به كي؟مردمي كه در نزديكي ما زندگي مي كنند و با وجود تمام تبليغات و تحريم ها،با انگيزه تمام به تلاش و كوشش و كشف و اختراع مشغولند چه فرقي با ما دارند؟ در همه دنيا افغانهايي كه فرصت رقابت داشته اند،توانسته اند حتي پيشتر از رقيبشان باشند.يادم مي آيد كه د رهمه دوران تحصيل در ايران من و چندتا از دوستان افغاني كه مي شناختم،اول بوديم.در كشورهاي اروپايي مي شناسم دوستاني را كه در زمينه هاي مختلف مي توانند رقيب سرسختي باشند.در همين هرات مان چند ماه پيش دانش اموزاني بودند كه با رقابت در زمينه كامپيوتر از شركت كنندگان آمريكايي بالاتر ايستادند و ...

پس چرا استعداد ها در همان مراحل ابتدايي خاموش و غيرفعال مي شود؟آيا نوجواني كه مقام اول كامپيوتر را در جهان گرفته است،اين روحيه را حفظ خواهد كرد كه با مطالعه و كار بيشتر و صرف وقت در آينده يكي از نخبگان كشورمان باشد؟يا او هم دو سال بعد درگير اشتغال در يك موسسه خواهد شد و خواهد گفت"اي بابا! در كشور ما اين چيز ها فايده ندارد.بايد فكر نان بود كه ..."  ؟

من اين را از خيلي ها شنيده ام.شايد حتي خود شما هم همين را بگوييد.اما بهتر نيست در اين موارد به فكر يادگرفتن طريقه ماهي گرفتن باشيم تا ماهي خوردن؟اگر چند سال هم با سختي بيشتر و درامد كنتر زندگي كينيم بهتر نيست از اينكه هميشه وابسته و بي برنامه زندگي كنيم؟ و تازه اگر خوب فكر كنيم و برنامه ي صحيحي داشته باشيم،لازم نيست حتي از درامدفعلي مان كم كنيم.مي توانيم در كنار ان از وقتهايي كه به راحتي تلف مي شود سود ببريم.مثل اينست كه كمي از باران بهاري را پشت سد كوچكي جمع كنيم و با ان به آبياري قسمت هاي خشك و بي آب بپردازيم.آيا حاصلي نخواهد داد؟

من اين مطلب را با وجود مصروفيت زياد تكميل كردم و روي اين صفحه گذاشتن تا از همه دوستاني كه با آنان خودم را راحت احساس مي كنم و جزئي از دنياي فكري ام هستند بخواهم كه بخوانند و ساعتي به ان فكر كنند و ببينند چطور مي توانند كمي در دنياي اطرافشان تغییر ايجاد كنند. ما مي توانيم.اين چيزي است كه با وجود مشكلات و موانع زياد در راهم،من به آن معتقدم و مي دانم كه كاملا ممكن و ميسر است.اما نياز به برنامه ريزي دقيق و حوصله زياد خواهد داشت. هركس به قدر وسع خويش بكوشد.و در زمينه تخصص خود تلاش نمايد.يكي شاعري خوب است ،مي تواند از انان كه ضعيفترند بخواهد كه در جلسات درس او حاضر شوند و ياد بگيرند كه چطور در حتي شعر گفتن خود،نو آورباشند تا مقلد،چطور و از چه منابعي بخوانند،چطور كوشش كنند تا به تحليل و پژوهش بپردازند.آيا پس از مدتي نمي توانيم از بين استعدادهايي كه رشد داده ايم،بهترين منتقدان و نظريه پردازان را داشته باشيم؟

هركس در زمينه تخصص و مهارت خود مي تواند سهمي در اين پيشرفت و ترقي همگاني بكيرد،اگر بخواهد.

من چند وقت پيش با زن فعال و پركاري آشنا شدم كه توانسته بود و خواسته بود كه بخشي از وقتش را با زنان ديگر تقسيم نمايد و كوشش كند تا انان را در پله هاي بالاتر ببيند.زناني را كه او به انان كمك كرده است شايد موضوع يكي از فيلمهاي مستندي باشد كه در سال آينده مي سازم.

او دكتر داروشناس است اما روزهايي از هفته خود را با زنانی گذرانده كه به نان شب خود محتاج بوده اند.او توانسته با استفاده از حداقل امكانات،بيشترين بهره برداري را به انان بياموزد.اين زنان پس از سه سال كار او،حالا صاحب درآمدي قابل ملاحظه هستند. اين مسئله توانسته است تا حد زيادي خشونتهاي فاميلي را به طور غير مستقيم كاهش دهد.زني كه استقلال مالي دارد و به همسر خود در تامين مايحتاج زندگي كمك مي كند،به طور طبيعي همه عقده هاي رواني گذشته در او حل مي شود و اين روحيه اعتماد دوباره به خود،به او عزت نفس مي بخشد.شوهرس که همسرش را در کنار خود و کمک حال خود و خانواده اش می بیند خانمش را قدر و عزت بیشتر خواهد داد.آنوقت شما فكر كنيد به هزينه هاي هنگفتي كه موسسات صرف برگزاري وركشاپهاي رفع خشونت عليه زنان كرده و ميكنند و تنها اثري كه گذارده اند،افزايش خشونت ها و فرار خودسوزي زنان بوده است.

كاري كه اين خانم كرده است را همه ما مي توانيم انجام دهیم. او با زنان قريه جات صحبت كرده است.از كارهايي كه مي توانند انجام بدهند پرسيده است و طبق آن انديشيده و برنامه هايي براي انان طراحي كرده است.برنامه هايي كه امكانات زياد نمي خواهد.زمين داخل خانه شان را (از 70 متر به بالا) با يك طراحي خوب تقسيم بندي نموده،روشهاي صحيح كاشت و داشت و برداشت را به انان آموخته است.او مدام تحقيق كرده،از بذرهاي اصلاح شده و گياهان متناسب با منطقه انان اطلاع يافته و نتيجه تحقيقات خود را با زباني ساده به انان فهمانده و راهنمايي شان كرده است.درميان انان حالا زني است كه سال گذشته توانسه از زمين داخل خانه خود 2 كيلوگرم زعفران برداشت نمايد!( که حداقل کیلویی ۳ لک افغانی فروش دارد) توجه کنید که کدام موسسه توانسته است سالی شش لک افغانی به یک خانواده روستایی اهدا نماید؟. يا دختري كه از باغچه خانه خود و محصولات تركاري ان خرج خانواده اش را مي دهد.

آيا مشكل است؟ نياز به هزينه زياد دارد؟ نياز به حمايت دولت دارد؟ كدام موسسه يا انجوي داخلي و خارجي بايد برنامه بدهد؟

در قسمت زناني كه زمين نداشته ولي حداقل يك گاو يا چند بز داشته است،او اتحاديه اي براي انان تشكيل داده .ارتباطشان را با يك شركت لبنياتي برقرار ساخته است.خانه اي از خود همان مردم محل جمع اوري شير است.شركت يك فريزر در محل گذاشته است و مواد ساده اي كه سلامت شير را مي سنجد.خود مردم با يك روش صحيح انرا مديريت مي كنند و محصولشان را به شركت مي رسانند.آنان صندوقي در محل دارند و از فروش هر يك كيلوگرم شير،تنها يك افغاني در صندوق مي اندازند.از آن پول معاش تعيين شده مسئول اتحاديه را هم مي پردازند و حالا در صندوقشان بيش از يك لك افغاني هم پس انداز دارند كه در موارد ضرورت به خودشان قرضه داده مي شود.و اين خانم تصميم دارد كه همين روزها براي آن پول هم برنامه اي بريزد تا مفاد آن به همه برسد.

آيا مشكل است؟ما نمي توانيم در اطراف خود اينگونه فكر كنيم و براي انجام بهتر كارها و حل واقعي مشكلات برنامه بريزيم؟ قطعا مي توانيم.تنها اگر بخواهيم.

قبلا وقتي به كافي نت مي رفتم ،از بين كساني كه پشت كامپيوتر ها نشسته بودند،نود درصدشان را مشغول چت كردن و گذراندن بي فايده وقت مي ديدم،دلم زياد مي گرفت.اينهمه انرژي،وقت.و اينهمه بدبختي و مشكلات.آيا به درد هم نمي خورند؟نمي توانند به درد هم بخورند؟نمي توانيم اين انرژي هاي بي هدف را به سمت درستي سوق بدهيم؟علاقه هايشان را كشف كنيم ؟به ان سمت و سو بدهيم؟ و در مسير تلاش و فكر بياندازيم؟آيا در آينده سود آن به خود ما نمي رسد؟آيا نمي توانيم به خودمان افتخار كنيم؟

خيلي خوشحال خواهم شد اگر كسي در اينمورد با اطرافيان خو به بحث و تبادل نظر بپردازد و شايد راه حلهايي بسيار مفيدتر و ساده تر براي مشكلاتي كه همه با آن درگيريم بيابد.مي توانيم امتحان كنيم.و از نتايج كارهايمان براي هم بنويسيم و يكديگر را براي رسيدن به نتايج بهتر ياري كنيم.حالا كه معجزه اي به نام اينترنت،مرزها و فاصله هارا مي شكند،چه فرق مي كند كه كسي در مزار است،يا باميان،يا كابل و هرجاي ديگر خارج و داخل افغانستان؟ ما همه افغان هستيم و آرزويمان ديدن افغانستاني اباد و ازاد است.اما "بهشت را به بها دهند،نه به بهانه" . هيچكس به ياري مردگان نمي شتابد.تا كسي تقلايي براي زنده ماندن نكند،دستي براي بيرون كشيدنش از باتلاق دراز نخواهد شد.

براي شروع من مي خواهم گوشه هايي از تجربيات همين خانمي را كه گفتم،در يكي از ولسوالي هايي كه موسه ما در ان كار مي كند،به كار ببرم.مطمئنم كه تلاشي بيهوده نخواهد بود.

منتظر نظريات و پيشنهاداتتان هستم.و اينكه شما چه تجربياتي را داشته يا خواهيد داشت؟

سال نو مبارک

سلامی صمیمانه و بهاری حضور همه دوستان.

امید که در نخستین روزهای بهار دلهایتان شاد باشد و سرشاری و موفقیت را تا پایان سال داشته باشید.

شعری تقدیم حضورتان می کنم .تاریخ بهار سال قبل را دارد.امسال هنوز شعر تازه ندارم.

 

 

بخند بانو!   /باران است

هم او كه شيشه را مي شست

      و خودش را درون دلتنگي اتاق مي انداخت

همسايه ها   / همه شان شنيده اند

  امسال / دريا /  دلش را به ما خواهد داد

               و تا كنار مزرعه مان خواهد آمد

امسال   / به گمانم باغبان

    جوانترين دست هايش را آورده است

و شكوفه ها   / كه ميراث مادران جوانمرگ بوده اند

بخند بانو!

   شايد دروغ نباشد

   شايد خدا به چشمهاي مهربانش امر كرده است

  شايد

   برادران خسته ام به خانه برگردند

    پدر  / مزرعه را  /  با گيسوان طلايي مادر

                                          دوباره ببافد

               و دست هاي كوچك محله مان 

                                پر شود از گندم

بخند بانو!

  دلت را   / كه تكه تكه كشته اند  /

                     ديده ام

       پاهايت را   / كه هر روز انفجار داده اند

         هزاران بار   / هزاران ناخنت را

               در هزاران نقطه اين جغرافياي كهن

                                            باد پراكنده است

چه چشم كور حسودي داشت   / آسمان

      كه هربار  /

    چهره مليح جنازه ات 

           به طوفان داد

همه به ياد خواهند داشت

   پاره پاره بودي

   و زير بيل ها   / كه در صداي خود گم شده بودند

                             خفگي ات را به خاك مي گفتي

بخند بانو !

هنوز پسرك خردسالي هست

  او   / هر روز

  با مداد هاي كوچك رنگي اش

    تو را كنار دست خدا

                 نقاشي مي كند

او   /  خواهرش را

   در آفتاب مي نشاند

   و مثل نوجواني تو  /

  گنجشك ها را بر دامنش نان مي دهد

بخند بانو!

او دعا كرده است

باران است

شايد دروغ نباشد

          حمل 1387

  

زنان صلح را می سرایند

با سلامي گرم حضور همه دوستاني كه از روي لطف به اين خانه سر مي زنند.

امروز باران زيبايي در هرات در حال باريدن است .باراني كه تقريبا از ديروز صبح به طور بي وقفه باريده است و هوا را بسيار لطيف نموده است.البته مي گذريم از وضعيت هنوز نابسامان بسياري از كوچه هاي شهر كه با ريزش قطره اي باران ،پر از گل و تجمع آبها در مسير راه مي گردد.بهر حال هر نعمت و زيبايي اي ،سختي ها و مشكلاتي را نيز به همراه خواهد داشت.

اميدوارم سال نو و بهاري كه با اين نعمت بزرگ آغاز مي شود براي همه به نيكويي و ميمنت آغاز شده و ادامه بيابد.و صميمانه از خداوند مهربان مي خواهم كه زندگي سرشار از لطف و مهرباني و شادي به همه مردم خوب دنيا هديه كند و به ويژه به هم وطنان عزيزم چه در افغانستان وچه در سراسر دنيا .

بعد از اين سلام بهاري مي خواهم كتابي را كه به تازگي منتشر شده است برايتان معرفي نمايم و چند نمونه از اشعارش را برايتان هديه كنم.اميد كه خوشتان بيايد.

زنان صلح را مي سرايند

"زنان صلح را مي سرايند" عنوان كتابي است كه به تازگي از سوي انتشارات بنياد آرمانشهر منتشر شده است.اين كتاب مجموعه اشعاري است پيرامون صلح و موضوعات مربوط به آن كه به كوشش "گيسو جهانگيري"مسئول اين بنياد جمع اوري گرديده است.

شناسنامه كتاب:

نام كتاب:زنان صلح را مي سرايند

گردآوري،گزينش و ترجمه: گيسو جهانگيري

طرح جلد:روح الامين اميني

صفحه آرايي:كبير احمد نشاط

ناشر:انتشارات بنياد آرمانشهر

چاپخانه:مهر حبيب

سال چاپ:بهار 88

چاپ اول:هرات

گيسو جهانگيري در مقدمه اين كتاب آورده است:

"مجموعه كوچك شعر"زنان صلح را مي سرايند"به مناسبت 8 مارچ،روز جهاني زن به خوانندگان پيشكش مي شود.اين گلچين كه اكثر شاعران آن زن هستند،شامل شعرهايي است از اهل قلم كشورهاي مختلف در پاسخ به فراخواني به نام"كاروان هزار و يك شعر براي صلح در افغانستان"كه ....

اين مجموعه ي ناهمگون،صداي وجدان هاي آگاه و خوب جهان است كه آسايش افغانستان،مساوات براي زنان،آينده جوانان و صلح را "كه مي توان آنرا همچون قانوني پذيرفت"درد مشترك خود مي دانند،چون:

      لالايي بي همتايي است صلح

 سعادتي تقسيم شده

  ميان همه

 سرور يروران است صلح"

در اين مجموعه از 87 شاعر افغان و غير افغان اشعاري آمده است كه چند نمونه از آنرا تقديم شما دوستان عزيز مي نمايم:

 مانا آقايي (ايران):

اگر بگويم وطنم را

زير افتاب سوزان بندر جا گذاشته ام دروغ گفته ام

من وطنم را مانند هسته خرما در بالشم كاشته ام

مادرم مي گويد ون باغچه اي است در زبان كه بايد هر روز آبياري شود

خواهرم اعتقاد دارد

كه نمي تواند به خاك پايبند شود

براي او وطن همان تپه سرسبزي در قطعه نوزدهم گورستان سولنا در بيرون شهر استكهلم است

كه دوسال پي پدرم را

بيست هزار كيلومتر دورتر از زادگاهش پاي ان به خاك سپرديم

اما من مي گويم

وطن درختي است

در جنگل هاي خواب من

كه خواهد روئيد

نيلا اكبري"افغانستان":

ميان چهار ضلعي تنهايي ام

بيد ها سهم سبز ديوار مي شوند

مادر كه دور چهار ضلعي را

ار رو

از زير

از كنار

خوانده

به رنگ سرخ اعدامم مي خندد

بي خبر مانده

كه مرز ها را خار زده اند

نه رنگ

ميان چهار ضلعي تنهايي ام

تمام دنيا سهم كاغذ است

نيكول بارير"فرانسه":

نگاه كن

اين پرنه با شاخه اي از درخت زمين را آفريده

روزها در خواب است و شامگاه بيرون مي رود

با آواي اهنگينش

نرمي شيره ي گياه را دارد

گوش كن ،جهان گذشتگان

با خاطره ي پرواز دوباره زنده مي شود

اين سقف مشتركي است براي باهم زيستن

ما در رويا با نرمي آفتاب

به هم خواهيم پيوست

و هردو به آرامش خواهيم رسيد

....

(قسمتي از شعر طولاني)

 

سونيا برسلر(فرانسه):
اين لحظه مرگ كتاب است

مرگ دوستي

مرگ گنج هاي انباشته شده

اين لحظه پايان همه ي چيز هاست

همه چيز

به جز چشم هاي تو

اين لحظه تنها نگاه توست كه با تنهايي نبرد مي كند

اين لحظه تنها عشق بزرگ توست

كه در را به روي شب مي بندد

اين لحظه...

يولن بلونده"فرانسه"

با اسلحه ،با زوراسلحه فكر ها را تار و مار مي كردند

اين سرزمين فلك زده

در چه سراشيبي اي افتاده بود

قتل

شكنجه

تازيانه

تبعيد

در چه گرفتاري اي افتاده بود

اين سرزمين بي نوا:

آزادي ممنوع

مدرسه ممنوع

تابش خورشيد ممنوع

از اين برقع سياه

با تور چشمك هاي تنگش

چگ.نه مي گذرد خورشيد؟

آغاز روشني بود پايان شان

مهره و ماه نيكي از روح هاي آگاه سر مي كشداز روان هايي كه شش سال از مكتب محرومشان كرده اند

دوباره،دوباره آغاز مي كنيم

مشعل دانش را به دست مي گيريم

مكتب مي سازيم يعني جهان را روشن مي كنيم

پندار نيك مي بايدمان

تا به نام مذهب

هيچگاه

انديشه ها زنداني نشوند

روان ها افسرده نگردند

و چراغ مكاتب خاموش نگردد

فائقه جواد مهاجراني(افغانستان):

گل مي دهد چه زيبا بر صخره هاي سالنگ

مي ريزد از وجودم بي وقفه رقص و آهنگ

گلدانه هاي لبخند مستانه مي شكوفند

در سبزه زار چشمم شيرين لبان دلتنگ

بر شاخه هاي عمرم يكبار مي نشيند

گنجشككان سرمست اميد هاي صد رنگ

در عاشقانه شامي در يك هواي ميخوش

در اوج قله عشق دور از حرامي لنگ

با حلقي از عطش پر با چشمهايي از درد

زانو زده ست بر كوه دلخسته دختري شنگ

پيشاني اش به خاك و چون عاشقان دل چاك

در سجده مي گذارد لب بر لبان هر سنگ

از بوسه هاي گرمش بر سنگ و خاك ميهن

پيوسته مي دمد گل فرسنگ ها به فرسنگ

سميه رامش(افغانستان):

شبيه من

آرزو به دوش فراوانند

دختراني كه فراواني خورشيد را

در نثار رنگ ها

به خواب عروسكي فردا

ديده بودند

و مسير تمام نا شده خورشيد را

تكه تكه

گذاشته

پيوند مي شوند

پيوندي...

چقدر فراواني براي دريچه هايي كه مسدودند

آخر

چگونه مي شود دزديد؟

خواب باران را

براي دختري كه

سرزمين چشمهايش مدتي است

گرفتار خشكسالي ست

مژگان سادات(افغانستان):

باران كه ميبارد

غروب تيزتر نان م خورد

انگار كسي دعوتش مي كند

به شهر ستاره ها

به راز هاي بي پايان

و به شهري كه آسمان را خدا مي دانند

اما غروب سفره اش را جمع مي كند

انگار كسي تولدش را دزديده است

محبوبه صالحي(افغانستان):

هميشه سرد

صفي شلوغ به روي نقطه چين التماس يك شكم

و آن سوي عشق...

پدر

نا اميد ايستاده است

اما

دست هاي لخت او

بوي نان مي دهد!!!

و كودكي كه دست

به روي گرسنه گاه غصه مي كشد

سكه هاي رنگ پريده ام براي هركه

او بلوغ نگاهش را شنيد

ميان مرگ و زندگي

كسي برهنه مي دود

و لقمه

لقمه مي كند

خيال نان صبر را

بدون اشك

بدون نان

فريبا حيدري(افغانستان):

سه / دو / يك

من متهم به درك تو ام

نسيمي سرد

خزاني در جريان

و به يادم هست لبهايت

و ستاره ها  / كه خيس خواب هاي تو بوند

و شبها  /

كه شكل سرگشتگي آدم ها / قرن را دوره مي كنند

من پشت همين حكايت موزون

كه حروف ناگفته نامت را عنوان مي كند 

                   تو را هم گم مي كنم گاهي

مي گردم

مثل تقدير  / وارونه  / بي مرز  / بي ادعا

 

برقص

وحشي و كولي وار

در باد   / كه راوي مسافري است

يك قصه براي تو

يك قصه براي كسي كه به بوسيدن تو معتاد است

و سفر ترنم موزوني است

 

سه   / دو  / يك

مورچه ها صف مي كشند

لاشه ها 

    و مگس ها در چشن انتظار

 

سه / دو / يك

قطار براي حمل تو نيروي مضاعفي دارد

سوت مي كشد   / بي وقفه  / ممتد

جشن جالبي است

 

روز هفتم

سياهي كنار خاطره هاي تو در خواب است

صداي هلهله

   عروسي كه آمده است كودكان دوباره بياورد   

ناقص  /  

  با همه اندامي كه انگار

    تكثير نياز نابه هنگامي باشد

 

سه   / دو  / يك

بالاخره تو را هم دار خواهند زد

 

 

بخش دوم اين كتاب مختص اشعار شاعران مرد در اين زمينه است.در فرصتي ديگر مي توانم نمونه هايي از آنرا انتخاب كرده و تقديمتان نمايم.

 

 

 

 

 

      

شعر جدید

سلم به همه دوستان.

امید که همگی خوب و خوش باشید.

با تشکر از همه دوستانی که به من سر می زنند و نظرات گرانمایه خویش را می نویسند.و با عرض معذرت که بدلیل مصروفیت زیاد نمی توانم زود به زود بروز شوم.

و این هم یک شعر جدید:

 

جایی هست

   میان آغاز های هنوز نیامده

هنوز دست خودم نیست

    اتفاق رابطه های ملایمی غریب

                    در جهار سوی بی مرز ثانیه ها

 

و هنوز

 حقیقت  /همین احتمال نا آشنا است

 

نامی / که باد نبرده بود

 که مانده بود   /  بی نشان

                 در کوله بار گم شدگان مانده در طوفان

     و مسافران  /

   که قرینه های مثبت شان هرز می رود هنوز

 

هنوز جایی هست

حقیقت دارد این مغناطیس قوی

     که مرا

     به رعایت باران مقید می کند

     و تکه های متحرک نا مکشوفم را   /

                    که گفته اند

                            سالی

                            سالیانی دورتر از این حاشیه های بی رونق

                                            به رعایت هوای خودش مومن بود

 

هنوز جایی هست

 هنوز  / که پرنده

           بوی بام و پرواز می دهد

هنوز

که کسی به خانه می آید

                   می نشیند دمی / 

                             و ناگهان، انگار دنبال چیزی آمده است،

                                             سراغ مرا از خودم ...

 

جایی نیست؟

 میان همه احتمالات رفته و

                         نیامده؟

                          برای احترام به هوا  / کلمه  / سکوت

                               برای نجات نابلدی  /

                                    که ساعتی پیش از صدای باد

                                            چمدان چوبی اش را بست؟

                               میزان 1387

 

 

آویشن

چندی پیش فیلم مستندی می ساختم در باره زنان کوچی در اطراف شهر هرات.تصویربرداری این فیلم برایم بسیار جالب بود.با زندگی زنانی آشنا می شدم که در فاصله ای نه چندان دور از من در حداقل شرایط زیستی به سر می برند.آنها بسیار صادقانه با دوربین روبرو می شدند و از زندگی خویش (به ساده ترین امکانات خوردن و پوشیدن)رضایت داشتند.اما چیزی که بسیار تاسف بار استُهم همین است.زیرا آنها اصلا با حقوقی که باید داشته باشند آشنا نبودند .نمی دانم بعضی ها اینجا عقیده دارند که این بیخبری بهتر است چون آنها حتی اگر بدانند هم کاری از دستشان بر نمی آید و فقط عذاب می کشند و یا از شدت احساسات سرکوب شدهُ به خودکشی و خود سوزی روی می آورند.

نمی دانم قضاوت با شماست .اما من فکر می کنم زنان باید با حقوق خود آشنا شوند اما ابتدا باید زمینه سازی صحیحی برای این آگاهی صورت بگیرد.و یکی از این زمینه ها آشنا کردن مردان با حقوق زنان است.

به هر حال این تصویر ها اثرات بسیار خاصی بر من گذارد.حتی حالا هم که بیش از دو سال از ان گذشته هنوز به ان فکر می کنم و متاسفم که جز به تصویر کشیدن آن کاری از دستم بر نیامد.

یکی از سوژه های این فیلم دختر ۹ ساله ای ست که نامش آویشن یا آبریشم (با تلفظ محلی که به هردو کلمه نزدیک بود)بود.او بسیار کوچک بود و برای جکع کردن خار و خاشاک (برای سوخت تنور)در اطراف می گشت.دستان کوچکش به زبری دستان زنی میانسال می مانست.با مادر ش نیزآشنا شدیم و از او درباره دخترش پرسیدیم.او اشاره کرد که آویشن را به نکاح مردی ۳۰ ساله در آورده اند و نوروز هم عروسی اش است!

آن لحظه دلم بسیار گرفته بود.به نگاه های معصوم او فکر می کردم و جواب های کودکانه ای که به سوالاتم در مقابل دوربین می داد.باید از او درباره درس و مکتب و بازی می پرسیدم اما یک نو عروس بود.در حالیکه معنی عروسی را نمی دانست و به این سوالم که آیا عروسی را دوست دارد یا نه؟یکبار جواب مثبت می داد و باردیگر منفی و در اخر هم گفت نمی فهمم عروسی چی هست؟

خانه نامزدش در کلبه ای دورتر بود.باهم به آنجا رفتیم.از دور مرد حدودا ۴۰ ساله ای را دیدیم که از یک پا هم می لنگید.گفتند او نامزد دخترک است!دلم بسیار گرفته بود.از انها در حالیکه کنار هم نشسته بودند تصویر گرفتم .مثل اینکه دختری کنار پدر یا پدر بزرگ جوانش نشسته باشد.افسوس!

این شعر را در حال و هوای همان روز ها نوشته بودم.چند رور پیش در داخل شهر هم شاهد چنین ماجرایی بودم و او به یادم آمد.به تازگی همان روزهایی که اتفاق افتاده بود.

 

                                                                                 به آویشن ،عروس 9 ساله کوچی

 

نه  / آرزو مال تو نیست

 رایگان است  / اما  /  مال تونیست

تو را  /   از قرار

به شبی بی ستاره تعارف کرده اند

 انگار  / از همیشه 

         کسی بوده است

بختت را  /  پشت به خورشیدهای جهان

                                  گشوده اند

                                          ***

آرزومال تونیست

حنا ببند

  مرثیه های زنان باد به دوش

                       در  راه است

    تو را به مغربی همیشه سرد  /  خواهند داد

بخوان

  تلخ ترین تکه های دلت را

           در گوش نوزادی   /  که تنها یک دهه

                                    از تو کمتر زیست می کند

                                                 لا لا کن

 

آرزومال تونیست

  تو را پیش از تولد رویا

                        فروخته اند

                                                جوزا 1385

 

 

شعر جدید

 

                                    "  سه / دو / یک   " 

(سه)

باد بوی نفرین داشت

   کلمات  /  هوا  / حنجره

          در طلسم شبی دیر پای

    سایه ای جنبید

       درخت  /  جنازه تمام قد برگ هایش را

                                        بدرقه کرد

 

تو  /  بودی

  ماه نبود

 

تو  / بودی

خدا هم ...

 

   پرنده اما / تمام وقت

     به خوبی کلمات شک می کرد

 

پرنده

  که روزی  / خانه  داشت

             کاشانه اش  /  در شاخه  های بلند کاج

                              به من وستاره و آب می خندید

                  و دلش می خواست  /

                                        تا گل صبح  /

                         جوجه های رنگ به رنگ زیبایش

                                 بخوانند

 

تو  / بودی

پدر /  نبود

 زمین لرزید

   و طوفان   /

     ادامه ماجرا را برد

 

(دو)  

 

شاهدی نیست

کمی آنطرفتر از کلافگی ما  /

                 هنوز  /  کسی با تبرش

                            ترانه می خواند

زمستان است  / اما

  بوی آتش

   به پرندگان خیس نمی رسد

تو  / هستی

 دود  /  هم  ...

  و من هنوز به خوانش کلمات شک می کنم

 

(یک)

 

شاید همین که هست  /  بماند

    ابر های سیاه دود آلود

        پرنده های مرده  /  برگ  / آتش

تو  / باشی

دستان زخمی جنگل  /  هم ...

...

...

وشاید   / هم

  کلمه  / بها ر / ...

           و ادامه ای آیا از حضور ماه خواهد بود؟

 

                                                                                 عقرب 1387

 

نفس کشیدن در حال (روانشناسی )

 

خاطره نویسی یکی از راه های تمرین نوشتن است و همچنین یاد داشت برداری از اعمال ،رفتارها،لذت ها،خوشیها و ناخوشیهایی که در لحظه لحظه زندگی خود از آن عبور می کنیم.شاید تو هم به این کار عادت داری.من هم هر شب در پایان یک روز کامل از زندگیم اعمال و افکارم را در آن روز می نویسم و گاهی وقتها به آن نگاهی انداخته،از تجربیات گذشته ام پند گرفته و بعضی اوقات هم به سادگی و آن لحظات می خندم؛و بعضی وقتها هم جای خالی چیزهایی که حالا نیست آزارم می دهد؛چیزهایی که یا در خودم گم کرده ام و یا از محیطم گم شده است.                                                                                                                                 

خاطره نگاری و بازنگری خاطرات در حد زنگ تفریحی میان ساعات دیگر زندگی خوب است.هم تجربه است ،هم نوعی انرژی گرفتن از خاطرات خوش که در روانشناسی به نام" یادآوری خاطرات خوشایند"نامیده می شود که با نوعی انرژی مثبت همراه است و از ان برای درمان بعضی از افسردگی ها استفاده می شود.                   

اما از این که بگذریم عده ای از افراد عادت کرده اند با خاطراتشان زندگی کنند و بیشتر طول زندگیشان را به ان پناه ببرند.آنان کم کم عادت می کنند ناخودآگاه ا،از همه مشکلات به خاطرات گریز زده و خود را در آن گم کنند.این افراد حتی بدون نوشتن و ثبت خاطرات،چنان ان ها را در ذهنشان حک کرده اند که دیگر جایی برای تجربه های نو تر نمی گذارند.من در تمام مراحل زندگی ام از کودکی تا نوجوانی و جوانی با این افراد برخورد داشته ام و باید بگویم که به سر بردن با آنان برایم بسیار عذاب اور بوده است.آنان مدام از زندگی گذشته یاد می کنند؛برای خوشیهای آن،دیوانه وار ساعتها می خندندو برای نقاط تاسف بار و یاس آلود،ساعتها برای خود و اطرافیان عزاداری برپا می نمایند.حتی در نوع شدید خود ،به خصوص وقتی این خاطرات با از دست دادن عزیزی همراه باشد،دچار ناراحتی ها و اختلالات روانی شده و زندگی طبیعی خویش را ازدست می دهند.نوعی از این بیماری به نام واکنش سالگرد است که نوعی افسردگی است که در سالگرد فوت عزیزان از دست رفته،برای شخص اتفاق می افتد.این مساله ناشی از وابستگی عاطفی بیش از حد با خاطرات آنها ،پس از مرگشان می باشد که به شخض اجازه گسستن و گذشتن از لحظات بزرگ شده اندوه  از دست دادن را نمی دهد.این وابستگی به خاطرات  و زیستن حسرت آلود در یادآوری آن ،بیشتر در میان ما شرقی ها وجود دارد.به خصوص یاد آوری خاطرا ت تلخ و اندوهبار.و متاسفانه که در کشور ما ،با سابقه طولانی جنگ ها ،مهاجرت ها،فقر و تنگدستی و هزاران چهره مختلف از نا امنی های مالی و جانی، همیشه مستعد آفریدن چنین خاطراتی در ذهنمان بوده است ؛و چه بخوهیم و چه نخوهیم حافظه مان پراست از این تلخی ها و مشقت ها.                                                                     

درست است که نمی توانیم این سرنوشت مغموم را به زودی تغییر دهیم و فضای شاد و افتخارآفرینی برای زندگی بیافرینیم که حتی ثبت و یاداوری آن هم به قوت و توانمان برای زندگی کردن بیافزاید،اما به عنوان یک تجربه نو تر می توانیم زندگی در حال را بیازماییم.                                                                                            

زندگی در حال ،شامل درک همین لحظه اکنون است؛غنیمت دانستن همین ثانیه ای که می گذرد؛بهره بردن از همین هوایی که در حال گذر است؛شناورشدن در جریانی که حتی برای آنی و کمتر از آنی متوقف نمی گردد؛سوارشدن به قطاری که در هر ایستگاه،بیشتر از لحظه ای معین نمی ایستد،جوانه زدن در بهاری که تا امدن دوباره اش باید چهارفصل بگذرد و تازه معلوم هم نیست که کجای این چهارفصل دیگر از نفس افتاده باشی و نتوانی دوباره درکش کنی.                                                                                                               

زندگی در حال ،بریدن از گذشته و نهراسیدن از آینده استواین کار به تو قدرت خطر کردن می دهد.بریدن از گذشته به معنی فراموش نمودن بار منفی خاطرات آزاردهنده است و برداشتن کامل تجربه های مثبت از ان و به راه افتادن  و بیرون شدن.توقف در گذشته،همه دقایقی را که به سمت آینده روان است،از تو می گیرد.و تو ،ندانسته و ناآهانه همه آن را به غبار گذشته مبدل می سازی.                                                                               

ترس از آینده ،نیز توقف است.بعضی ها به جای ترس از آینده،به انتظار آن می نشینند و بازهم فرصت های رسیدن و ساختن ان را از دست می دهند.بی آنکه بدانند که آینده،همین حالی است که ثانیه ای قبل پیش رو داشتیم؛همین انی که به فرصت چشم برهم زدنی به گذشته ملحق شد.                                                          

نمی دانم تو هم تجربه نشستن در چوکی های مخالف جهت راننده را در اتوبوس داشته ای یانه؟ مسافرینی که در جهت راننده نشسته اند،به سرعت از مناظری که به سمتش می روند،می گذرند و اشتیاق دیدن مناظر دورتر را دارند و تا زمانیکه اتوبوس متوقف نشود این اشتیاق و گذر ادامه می یابد.                                                   

اما مسافرینی که در جهت مخالف راننده و پشت به او نشسته اند،مدام راه آمده و پشت سر گذاشته شده را پیش رو دارند.هرچه نگاه می کنند،گذشته است.تا دوردست نگاهشان،گذشته و مناظر طی شده ادامه دارد.درگیر شدن با آن مناظر و جدانشدن از آن، فرصت دیدن مناظری که در حال گذر است را از دستشان می گیرد و خیلی زود این مناظر هم به همان گذشته دور ملحق می شوند.این افراد تا زمانی که برنگردند و جهت خود را تغییر ندهند،چیزی را از روبرو نمی بینند.                                                                                                                 

برای من این تجربه اتفاق افتاده است.زمان نشستن در چوکی مخالف جهت راننده ،انقدر تزاحم تصاویر گذشته و گذرنده زیاد بود که نمی توانستم حتی تصوری از ایستگاهی که می خواهم پیاده شوم را در ذهنم مرور کنم.و همان تجربه باعث شد که فکر کنم زمان هم مانند همین اتوبوس درحال گذر است.اگر خلاف جهت حرکت ان بنشینی،هیچوقت مفهوم حال و آینده را نمی فهمی و در گذشته های دور و نزدیک فسیل خوهی شد.شاعر بزرگ و خوش ذوق هم گفته است"زندگی ،اب تنی کردن در حوضچه اکنون است"؛نشاط گرفتن ،لذت بردن و بهره برداری از ظرفیت های حال و کسب انرژی و توان برای ادامه لحظاتی که می آید؛دریافتن همین لحظه قبل از اینکه به گذشته بپیوندد؛دم نزدن در هوای گذشته و نگرانی نداشتن از ترس های هنوز نیامده؛هدر ندادن زندگی که همچون قطرات زلال و لغزانی هر لحظه در حال فروریختن از لابلای انگشتانت می باشند.                                      

زندگی در گذر است و فقط خاطرات است که می ماند،همچون شن های باقیمانده از گذر پر شتاب رود.پس به جای پنهان شدن میان این خاطرات و فسیل شدن در شن های رودخانه،بهتر است با جریان رود همراه شویم و تا رسیدن به اقیانوس،سبزه زاران و دشت های وسیع را تجربه کنیم.